آرتروز
آرتروز چیست ؟
آرتروز یا استئوآرتریت (Osteoarthritis) یکی از شایعترین بیماریهای مزمن مفصلی است که میلیون ها نفر در سراسر جهان را درگیر کرده است. این بیماری به ویژه در افراد بالای 40 سال شیوع بیشتری دارد و با تخریب تدریجی غضروف مفصل، تغییرات استخوانی و التهاب خفیف همراه است. نتیجه آن درد، خشکی و محدودیت حرکت در مفصل است که کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار میدهد.( مجله پزشکی رسانه پزشکان, آرتروز )
🔹 تعریف و ماهیت آرتروز
آرتروز یک بیماری غیرالتهابی و دژنراتیو است که در آن غضروف مفصل به تدریج فرسوده میشود. غضروف وظیفه دارد سطح مفصل را صاف و لغزنده نگه دارد تا حرکت بدون درد و اصطکاک انجام شود. با تخریب غضروف، استخوانها بهطور مستقیم روی هم ساییده میشوند و این امر باعث درد و تغییر شکل مفصل میشود.
🔹 علائم آرتروز
- درد مفصلی: بهویژه هنگام حرکت یا پس از فعالیت.
- خشکی مفصل: معمولاً در صبح یا پس از استراحت طولانی.
- تورم خفیف: به دلیل تجمع مایع یا تغییرات استخوانی.
- محدودیت حرکت: کاهش دامنه حرکتی مفصل.
- صدای مفصل (کریپتوس): شنیدن صدا هنگام حرکت مفصل.
🔹 عوامل خطر
- سن بالا: شایعترین عامل.
- جنسیت: زنان بیشتر در معرض ابتلا هستند.
- ژنتیک: سابقه خانوادگی نقش مهمی دارد.
- چاقی: فشار بیشتر بر مفاصل بهویژه زانو و لگن.
- آسیب های مفصلی: شکستگی یا ضربههای قبلی.
- شغل یا فعالیت های سنگین: استفاده مکرر از یک مفصل.
🔹 مفاصل شایع درگیر
- زانو: شایعترین محل آرتروز.
- لگن: باعث درد شدید و محدودیت حرکت.
- دست ها: تغییر شکل انگشتان و برجستگیهای استخوانی.
- ستون فقرات: درد گردن یا کمر.
🔹 تشخیص آرتروز
- معاینه بالینی: بررسی درد، تورم و دامنه حرکت.
- تصویربرداری: رادیوگرافی برای مشاهده کاهش فضای مفصلی و تغییرات استخوانی.
- MRI: بررسی دقیقتر غضروف و بافت نرم.
- آزمایش خون: برای بیماریهای التهابی مانند روماتیسم مفصلی.
🔹 درمان آرتروز
درمانهای غیر دارویی
- کاهش وزن: کاهش فشار بر مفاصل.
- ورزش منظم: تقویت عضلات اطراف مفصل.
- فیزیوتراپی: بهبود دامنه حرکت و کاهش درد.
- استفاده از وسایل کمکی: عصا یا زانوبند.
( مجله پزشکی رسانه پزشکان, آرتروز )
درمانهای دارویی
- مسکن ها: مانند استامینوفن.
- داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs): برای کاهش درد و التهاب.
- تزریق داخل مفصل: کورتیکواستروئید یا هیالورونیک اسید.
درمانهای جراحی
- آرتروسکوپی: پاکسازی مفصل.
- استئوتومی: اصلاح محور استخوان.
- تعویض مفصل (پروتز): در موارد شدید.
🔹 پیشگیری از آرتروز
- حفظ وزن مناسب.
- ورزش منظم و سبک مانند شنا و پیادهروی.
- پرهیز از حرکات تکراری و فشار بیش از حد بر مفاصل.
- تغذیه سالم و مصرف مواد غذایی سرشار از کلسیم و ویتامین D.
🔹 زندگی با آرتروز
بیماران مبتلا به آرتروز باید سبک زندگی خود را تغییر دهند تا بتوانند با این بیماری کنار بیایند. مدیریت درد، انجام ورزشهای مناسب، استفاده از وسایل کمکی و رعایت رژیم غذایی سالم میتواند کیفیت زندگی آنها را بهبود بخشد.
( مجله پزشکی رسانه پزشکان, آرتروز )
جمع بندی
آرتروز یکی از شایعترین بیماریهای مفصلی است که با تخریب غضروف و تغییرات استخوانی همراه است. این بیماری بیشتر در سنین بالا دیده میشود اما عوامل ژنتیکی، سبک زندگی و آسیب های مفصلی نیز نقش دارند. درمان شامل روشهای غیر دارویی، دارویی و جراحی است و هدف آن کاهش درد، بهبود عملکرد و افزایش کیفیت زندگی بیمار است. پیشگیری با حفظ وزن مناسب، ورزش منظم و تغذیه سالم امکانپذیر است.
( مجله پزشکی رسانه پزشکان, آرتروز )
