جراحی مری
جراحی مری
مری یکی از اندام های حیاتی دستگاه گوارش است که وظیفه انتقال غذا و مایعات از دهان به معده را بر عهده دارد. بیماریهای مری مانند سرطان مری، تنگی مری، رفلاکس شدید معده به مری (GERD)، دیورتیکول ها و آسیب های ناشی از ضربه یا سوختگی میتوانند عملکرد طبیعی آن را مختل کنند. در بسیاری از موارد، درمان دارویی یا اندوسکوپی کافی نیست و نیاز به جراحی مری مطرح میشود. جراحی مری یکی از پیچیده ترین اعمال جراحی در حوزه گوارش است که با هدف درمان بیماریها، بازسازی عملکرد مری و بهبود کیفیت زندگی بیماران انجام میشود.( مجله پزشکی رسانه پزشکان, جراحی مری )
🔹 جراحی مری چیست؟
جراحی مری مجموعهای از روشهای جراحی است که برای درمان بیماریهای مری یا اصلاح مشکلات عملکردی آن انجام میشود. این جراحی میتواند شامل برداشتن بخشی از مری، بازسازی مسیر گوارشی یا اصلاح اختلالات حرکتی مری باشد.
اهداف اصلی:
- درمان سرطان مری.
- اصلاح تنگی یا انسداد مری.
- درمان رفلاکس شدید و مقاوم به دارو.
- بازسازی مری پس از آسیب یا سوختگی.
- بهبود کیفیت زندگی بیماران.
🔹 بیماریهای شایع نیازمند جراحی
- سرطان مری: شایعترین دلیل جراحی .
- تنگی مری: ناشی از زخم، سوختگی یا بیماریهای التهابی.
- دیورتیکول مری: کیسههای غیرطبیعی که باعث اختلال در بلع میشوند.
- آشالازی: اختلال حرکتی مری که مانع عبور غذا میشود.
- رفلاکس معده به مری (GERD) شدید: در موارد مقاوم به درمان دارویی.
- آسیبهای ناشی از ضربه یا سوختگی شیمیایی.
🔹 انواع جراحی مری
1. ازوفاژکتومی (Esophagectomy)
- برداشتن بخشی یا کل مری.
- معمولاً برای درمان سرطان مری انجام میشود.
- بازسازی مسیر گوارشی با استفاده از معده یا روده.
2. جراحی ضد رفلاکس (Fundoplication)
- پیچاندن بخش بالایی معده به دور مری.
- جلوگیری از برگشت اسید معده به مری.
- برای بیماران مبتلا به GERD شدید.
3. میوتومی هلر (Heller Myotomy)
- برش عضلات مری برای درمان آشالازی.
- معمولاً همراه با جراحی ضد رفلاکس انجام میشود.
4. بازسازی مری
- استفاده از معده یا روده برای جایگزینی مری آسیبدیده.
- در موارد سوختگی یا آسیب شدید.
5. جراحی دیورتیکول
- برداشتن یا اصلاح دیورتیکولهای مری.
🔹 مراحل جراحی
- ارزیابی اولیه: معاینه بالینی، آندوسکوپی، تصویربرداری (CT، MRI) و آزمایش خون.
- بیهوشی عمومی: بیمار در طول جراحی بیهوش میشود.
- اجرای جراحی: بسته به نوع بیماری، شامل برداشتن، بازسازی یا اصلاح مری.
- بخیه و پانسمان: برای محافظت از ناحیه جراحی.
- توانبخشی: بازگشت تدریجی به رژیم غذایی و فعالیتهای روزمره.
🔹 مراقبتهای پس از جراحی
- مصرف غذاهای نرم و مایعات در هفتههای اول.
- پرهیز از غذاهای چرب و سنگین.
- مصرف مکملهای ویتامین و مواد معدنی در صورت نیاز.
- مراجعات منظم به پزشک برای بررسی روند بهبود.
- انجام تمرینات سبک برای جلوگیری از لخته خون.
🔹 مزایای جراحی
- درمان بیماریهای جدی مانند سرطان.
- بهبود بلع و عملکرد گوارشی.
- کاهش درد و علائم گوارشی.
- افزایش کیفیت زندگی بیماران.
🔹 خطرات و عوارض احتمالی
- خونریزی.
- عفونت.
- نشت از محل بخیه مری.
- مشکلات تنفسی پس از جراحی.
- سوءتغذیه و کاهش وزن.
- نیاز به جراحی مجدد در برخی موارد.
( مجله پزشکی رسانه پزشکان, جراحی مری )
🔹 نقش توانبخشی در موفقیت درمان
توانبخشی پس از جراحی اهمیت زیادی دارد. رژیم غذایی مناسب، مصرف مکملها، ورزش سبک و مراجعات منظم به پزشک میتوانند روند بهبود را تسریع کنند. همکاری بیمار در رعایت توصیهها، کلید موفقیت درمان است.
🔹 پیشرفت های نوین در جراحی
- لاپاراسکوپی: با برشهای کوچکتر و درد کمتر.
- رباتیک: افزایش دقت و کاهش عوارض.
- استفاده از تکنیکهای دیجیتال: برنامهریزی دقیق قبل از عمل.
- ابزارهای پیشرفته: برای بازسازی مری و مسیر گوارشی.
🔹 زندگی پس از جراحی
بیماران پس از جراحی میتوانند به زندگی فعال بازگردند. بسیاری از افراد قادرند بدون درد غذا بخورند، وزن خود را کنترل کنند و کیفیت زندگیشان بهبود یابد. رعایت توصیههای پزشک و سبک زندگی سالم نقش مهمی در دوام نتایج جراحی دارد.
( مجله پزشکی رسانه پزشکان, جراحی مری )
جمع بندی
جراحی مری یکی از پیچیدهترین و مؤثرترین روشهای درمانی برای بیماریهای جدی مری است. این جراحی با کاهش درد، درمان بیماریها و بهبود کیفیت زندگی، امکان ادامه زندگی سالم را فراهم میکند. پیشرفتهای نوین در تکنیکهای جراحی و توانبخشی، موفقیت این درمان را بیش از پیش افزایش داده است.
( مجله پزشکی رسانه پزشکان, جراحی مری )
