درمان زانوی پرانتزی
مقاله پزشکی: درمان زانوی پرانتزی (Genu Varum)
زانوی پرانتزی یا Genu Varum یکی از شایعترین ناهنجاریهای اسکلتی-عضلانی است که در آن زانوها هنگام ایستادن و نزدیک کردن مچ پاها به هم، از یکدیگر فاصله میگیرند و حالت پرانتزی پیدا میکنند. این وضعیت میتواند در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان رخ دهد و بسته به شدت و علت، نیازمند درمانهای متفاوتی باشد. اگرچه در بسیاری از کودکان این حالت بهطور طبیعی با رشد اصلاح میشود، اما در موارد شدید یا پایدار، درمانهای پزشکی و جراحی ضرورت پیدا میکند.( مجله پزشکی رسانه پزشکان, درمان زانوی پرانتزی )
تعریف زانوی پرانتزی
- زانوی پرانتزی چیست؟ وضعیتی که در آن محور استخوان ران و ساق بهگونهای قرار میگیرد که زانوها از هم فاصله دارند.
- ویژگی بارز: هنگام ایستادن با مچهای نزدیک به هم، زانوها از هم دور میشوند.
- تفاوت با زانوی ضربدری (Genu Valgum): در زانوی ضربدری، زانوها به هم نزدیک و مچها از هم دور میشوند.
علل زانوی پرانتزی
- رشد طبیعی در کودکان: در سالهای اولیه زندگی، زانوی پرانتزی طبیعی است و معمولاً اصلاح میشود.
- بیماریهای استخوانی: راشیتیسم (کمبود ویتامین D)، بیماری بلانت.
- آسیبهای ورزشی یا شکستگیها: جوش خوردن غیرطبیعی استخوان پس از شکستگی.
- آرتروز زانو: ساییدگی غضروف داخلی زانو باعث پرانتزی شدن پاها میشود.
- عوامل ژنتیکی: سابقه خانوادگی میتواند نقش داشته باشد.
- چاقی و فشار بیش از حد: وزن زیاد فشار بیشتری بر زانو وارد میکند.
علائم زانوی پرانتزی
- فاصله قابل مشاهده بین زانوها هنگام ایستادن.
- درد در ناحیه داخلی زانو.
- خستگی زودرس هنگام راه رفتن.
- تغییر در الگوی راه رفتن.
- افزایش احتمال آرتروز زودرس.
روشهای تشخیص
- معاینه بالینی: بررسی فاصله بین زانوها و الگوی راه رفتن.
- تصویربرداری: رادیوگرافی برای تعیین زاویه استخوانها.
- آزمایش خون: بررسی کمبود ویتامین D یا بیماریهای زمینهای.
- MRI یا CT: در موارد پیچیده برای بررسی دقیقتر ساختار استخوان و غضروف.
درمانهای غیرجراحی
- اصلاح سبک زندگی: کاهش وزن برای کاهش فشار بر زانو.
- فیزیوتراپی: تمرینات تقویتی برای عضلات ران و ساق.
- بریس یا ارتز: استفاده در کودکان برای اصلاح تدریجی.
- داروها: مکملهای ویتامین D و کلسیم در موارد کمبود.
- ورزشهای اصلاحی: تمرینات کششی و تقویتی مانند شنا، دوچرخهسواری سبک.
درمانهای جراحی
- استئوتومی اصلاحی: برش و تنظیم استخوان برای اصلاح زاویه.
- جراحی تعویض مفصل زانو: در موارد آرتروز شدید و غیرقابل اصلاح.
- جراحی رشد هدایتشده (Guided Growth): در کودکان و نوجوانان برای اصلاح تدریجی زاویه استخوان.
- پیوند استخوان یا غضروف: در موارد آسیب شدید.
مراقبتهای پس از درمان
- استراحت کافی و پرهیز از فعالیتهای سنگین.
- فیزیوتراپی منظم برای تقویت عضلات و بهبود حرکت.
- رعایت رژیم غذایی سالم شامل کلسیم و ویتامین D.
- پرهیز از اضافه وزن برای کاهش فشار بر زانو.
- پیگیری پزشکی منظم برای بررسی روند بهبود.
مزایای درمان زانوی پرانتزی
- بهبود ظاهر پاها و افزایش اعتماد به نفس.
- کاهش درد و خستگی.
- بهبود عملکرد حرکتی و کیفیت زندگی.
- کاهش خطر آرتروز زودرس.
نتیجه گیری
زانوی پرانتزی یکی از مشکلات شایع اسکلتی است که میتواند از دوران کودکی تا بزرگسالی ادامه یابد. تشخیص سریع و درمان مناسب اهمیت حیاتی دارد. درمانهای غیرجراحی در موارد خفیف و کودکان مؤثر هستند، اما در موارد شدید یا همراه با آرتروز، جراحی بهترین گزینه است. آگاهی بیماران از روند درمان، مراقبتهای پس از آن و انتخاب صحیح پزشک، نقش کلیدی در موفقیت درمان دارد.
( مجله پزشکی رسانه پزشکان, درمان زانوی پرانتزی )
