عمل جراحی بینی بدون بیهوشی (با بی حسی) چگونه انجام میشود؟
عمل جراحی بینی بدون بیهوشی عمومی (با بی حسی موضعی): چگونه انجام میشود؟
عمل جراحی بینی، که به عنوان رینوپلاستی شناخته میشود، یکی از محبوبترین جراحی های زیبایی و عملکردی در جهان است. این عمل نه تنها برای بهبود ظاهر بینی، بلکه برای اصلاح مشکلات تنفسی مانند انحراف تیغه بینی (سپتوم) نیز انجام میگیرد. در گذشته، بیشتر جراحی های بینی تحت بیهوشی عمومی انجام میشد، اما با پیشرفت های پزشکی، گزینه های دیگری مانند بی حسی موضعی (local anesthesia) با یا بدون سدیشن (sedation) محبوبیت یافته اند. بی حسی موضعی به معنای تزریق داروهای بی حس کننده مستقیماً به ناحیه بینی است، که بیمار را هوشیار نگه میدارد اما درد را از بین میبرد. این روش اغلب با داروهای آرام بخش خوراکی یا وریدی ترکیب میشود تا بیمار احساس راحتی کند، بدون اینکه به خواب عمیق برود.( مجله پزشکی رسانه پزشکان, عمل جراحی بینی بدون بیهوشی (با بی حسی) چگونه انجام میشود؟ )
در این مقاله، که به سبک یک مجله پزشکی نوشته شده، به بررسی دقیق چگونگی انجام رینوپلاستی با بی حسی موضعی میپردازیم. این روش، که گاهی “رینوپلاستی بیدار” (awake rhinoplasty) نامیده میشود، مزایای زیادی مانند کاهش ریسک های مرتبط با بیهوشی عمومی، زمان بهبودی کوتاه تر و هزینه کمتر دارد. با این حال، مناسب همه بیماران نیست و نیاز به ارزیابی دقیق توسط جراح دارد. بر اساس آمار انجمن جراحی پلاستیک آمریکا، بیش از 200 هزار عمل رینوپلاستی سالانه در ایالات متحده انجام میشود، و سهم روشهای با بی حسی موضعی در حال افزایش است. این مقاله بر اساس منابع معتبر پزشکی مانند کلینیک مایو و مقالات علمی، مراحل عمل، مزایا، معایب، آماده سازی و مراقبت های پس از عمل را توصیف میکند. هدف این است که خوانندگان، از جمله بیماران بالقوه و متخصصان پزشکی، درک جامعی از این روش به دست آورند.
رینوپلاستی با بی حسی موضعی به ویژه برای جراحی های ساده تر یا اصلاحات جزئی مناسب است، جایی که بیمار میتواند با جراح تعامل داشته باشد. این تعامل میتواند به بهبود نتایج کمک کند، زیرا جراح میتواند بازخورد مستقیم از بیمار دریافت کند. با این حال، برای جراحی های پیچیده تر، بیهوشی عمومی ممکن است ترجیح داده شود. در ادامه، به تاریخچه مختصری از این روش میپردازیم تا زمینه ای برای درک بهتر فراهم شود.
تاریخچه رینوپلاستی و تکامل بی حسی
تاریخ رینوپلاستی به هزاران سال پیش باز میگردد. اولین توصیفات جراحی بینی در متون هندی باستان، مانند سوشروتا سامیتا در قرن ششم پیش از میلاد، یافت میشود، جایی که تکنیکهای بازسازی بینی برای مجازات های جنایی توصیف شده است. در قرن نوزدهم، جراحان اروپایی مانند جوزف کارپو تکنیکهای مدرنتری توسعه دادند. بیهوشی در آن زمان محدود بود و اغلب بدون هیچ بی حسی انجام میشد، که بسیار دردناک بود.
با کشف اتر در سال 1846، بیهوشی عمومی وارد عرصه پزشکی شد و جراحی های بینی ایمن تر گردید. اما در دهه های اخیر، با پیشرفت داروهای بی حسی موضعی مانند لیدوکائین و بوپیواکائین، روشهای بدون بیهوشی عمومی محبوب شدند. در دهه 1990، جراحان مانند دکتر جک گانتر تکنیک های رینوپلاستی باز را با بی حسی موضعی معرفی کردند. امروزه، مطالعات نشان میدهد که بیش از 30 درصد رینوپلاستی ها در برخی مراکز با بی حسی موضعی انجام میشود، به ویژه در
جراحی های سرپایی.
این تکامل به دلیل کاهش عوارض بیهوشی عمومی مانند تهوع، گیجی و ریسکهای تنفسی رخ داده است. سازمانهایی مانند آکادمی جراحی پلاستیک صورت و بازسازی (AAFPRS) این روش را برای بیماران مناسب تأیید کردهاند.
آناتومی بینی و اهمیت آن در جراحی
- برای درک چگونگی انجام رینوپلاستی، باید با آناتومی بینی آشنا شویم. بینی از سه بخش اصلی تشکیل شده: استخوانهای فوقانی، غضروف های میانی و تحتانی، و پوست و بافت نرم. تیغه بینی (سپتوم) بینی را به دو حفره تقسیم میکند و انحراف آن میتواند مشکلات تنفسی ایجاد کند. غضروف های نوک بینی شکل آن را تعیین میکنند، در حالی که استخوانها ساختار پشتی را فراهم میکنند.
- در رینوپلاستی با بی حسی موضعی، جراح باید این ساختارها را بدون اختلال در هوشیاری بیمار دستکاری کند. این روش برای اصلاحات غضروفی مناسب تر است، زیرا استخوانها ممکن است نیاز به شکستن داشته باشند که دردناک است. پوست بینی نیز نقش کلیدی دارد؛ پوست ضخیم تر در افراد آسیایی یا آفریقایی ممکن است نیاز به تکنیک های خاصی داشته باشد.
انواع رینوپلاستی و نقش بی حسی
- رینوپلاستی به دو نوع اصلی تقسیم میشود: باز (open) و بسته (closed). در روش باز، برشی کوچک در پایه بینی (کلوملا) ایجاد میشود تا پوست بلند شود و دسترسی بهتر فراهم گردد. در روش بسته، تمام برشها داخل بینی هستند، که کمتر تهاجمی است اما دید کمتری میدهد.
- بی حسی موضعی اغلب برای روش بسته یا اصلاحات جزئی استفاده میشود. در مقایسه با بیهوشی عمومی، که بیمار کاملاً بیهوش است و نیاز به لوله تنفسی دارد، بی حسی موضعی بیمار را هوشیار نگه میدارد. sedation وریدی یا خوراکی برای کاهش اضطراب اضافه میشود.
مزایا و معایب رینو پلاستی با بی حسی موضعی
مزایا:
- کاهش ریسک های بیهوشی عمومی مانند مشکلات تنفسی یا تهوع.
- زمان بهبودی کوتاه تر؛ بیماران اغلب همان روز مرخص میشوند.
- هزینه کمتر به دلیل عدم نیاز به متخصص بیهوشی.
- تعامل بیمار با جراح برای نتایج بهتر.
- کاهش خونریزی و تورم پس از عمل.
معایب:
- بیمار ممکن است صداها یا فشارها را حس کند، که برای برخی اضطراب آور است.
- مناسب جراحی های پیچیده نیست؛ برای شکستن استخوان ممکن است دردآور باشد.
- نیاز به بیمار آرام و غیر حساس.
آماده سازی بیمار برای عمل
قبل از عمل، بیمار باید مشاوره ای با جراح داشته باشد. تاریخچه پزشکی، عکس برداری از بینی، و بحث در مورد انتظارات انجام میشود. بیمار باید از دو هفته قبل از آسپیرین، ایبوپروفن و سیگار اجتناب کند. در روز عمل، بیمار ناشتا نیست زیرا بیهوشی عمومی ندارد، اما ممکن است sedation نیاز به احتیاط داشته باشد. آزمایش های خون و ارزیابی قلبی-ریوی ضروری است.
مراحل عمل گام به گام
عمل معمولاً در یک کلینیک سرپایی انجام میشود و 1-3 ساعت طول میکشد.
- ادمینستر بی حسی: بیمار روی تخت قرار میگیرد. sedation وریدی یا خوراکی داده میشود تا آرام شود. سپس، 12-15 میلی لیتر بی حسی موضعی (مانند لیدوکائین با اپی نفرین) به سپتوم، توربینات، پشتی بینی، دیواره ها، نوک و کلوملا تزریق میشود. این کار برای کاهش خونریزی و بی حسی کامل است. تزریق ها به صورت زیر پوستی و با دقت انجام میشود تا عروق آسیب نبیند.
- برشها: پس از 10-15 دقیقه انتظار برای اثر بی حسی، برشها ایجاد میشوند. در روش بسته، برشها داخل سوراخ های بینی هستند. در روش باز، برش اضافی در کلوملا.
- بازسازی ساختار بینی: پوست بلند میشود. غضروفها و استخوانها اصلاح میشوند – ممکن است غضروف برداشته، اضافه یا پیوند شود (از گوش یا دنده). برای انحراف سپتوم، سپتوپلاستی انجام میشود. اگر نیاز به شکستن استخوان باشد، با ابزارهای دقیق مانند استئوتوم.
- اصلاح نوک بینی: نوک بینی شکل دهی میشود با دوخت غضروف ها یا اضافه کردن گرافت.
- بستن برشها: پوست بازگردانده و برشها بخیه میشوند. پانسمان داخلی و اسپلینت خارجی قرار میگیرد.
در طول عمل، بیمار میتواند صحبت کند اگر لازم باشد، اما معمولاً آرام است.
ابزارها و تکنیک های پیشرفته
ابزارها شامل اسکالپل، قیچی، استئوتوم، فایلها و سوزن های بخیه است. تکنیکهای مدرن مانند استفاده از اندوسکوپ برای دید بهتر یا لیزر برای کاهش خونریزی استفاده میشود. در بی حسی موضعی، تمرکز روی حداقل تهاجم است.
مراقبتهای پس از عمل
پس از عمل، بیمار در اتاق ریکاوری نظارت میشود. سر باید بالا باشد برای کاهش تورم. داروهای ضد درد، آنتی بیوتیک و کمپرس سرد تجویز میشود. اسپلینت پس از یک هفته برداشته میشود. اجتناب از فعالیت سنگین برای 2-4 هفته. تورم ممکن است تا یک سال طول بکشد، اما نتایج اولیه پس از چند هفته قابل مشاهده است.
عوارض احتمالی
عوارض نادر شامل عفونت، خونریزی، عدم تقارن یا مشکلات تنفسی است. در بی حسی موضعی، ریسک کمتر است اما ممکن است اضطراب بیمار افزایش یابد. انتخاب جراح مجرب کلیدی است.
نتیجه گیری
رینوپلاستی با بی حسی موضعی یک گزینه ایمن و موثر برای بسیاری از بیماران است، که تعادل بین راحتی و ایمنی را فراهم میکند. با انتخاب درست، نتایج عالی حاصل میشود. همیشه با متخصص مشورت کنید.
( مجله پزشکی رسانه پزشکان, عمل جراحی بینی بدون بیهوشی (با بی حسی) چگونه انجام میشود؟ )
